Điểm báo

Việt Nam đã bỏ mất nhiều cơ hội do môi trường pháp lý chậm cải thiện, kéo dài chính sách đối xử phân biệt với nước ngoài và chính sách công nghiệp không rõ ràng, thay đổi thường xuyên. Chưa kể, chúng ta còn phải đối mặt với những nguy cơ khi lệ thuộc quá nhiều vào một nền kinh tế.

HUỲNH BỬU SƠN

Nhiều sử gia tin rằng sự thịnh suy hưng phế của các quốc gia, các triều đại xưa nay đều do con người tạo nên, không phải do mệnh trời hay do lẽ tuần hoàn của tạo hóa. Vẫn biết hết hè thì sang thu, đông tàn rồi xuân thịnh nhưng lịch sử nhân loại có nhiều bằng chứng cho thấy rằng khi nào nhân tài xuất hiên đông đảo và được trọng dụng thì quốc gia thịnh trị, còn khi thiếu vắng nhân tài, quốc gia suy vong. Trong Bình Ngô Đại Cáo, nhà chiến lược Nguyễn Trãi đã khẳng định nước ta là một nước văn hiến, không lúc nào không có bậc hiền tài "dẫu yếu mạnh có lúc

khác nhau. song hào kiệt đời nào cũng có”, nhưng ông cũng phải thừa nhận ràng khi vận mệnh đất nước lâm nguy, lãnh thổ bị xâm lược, quả thật là cũng có lúc "tuấn kiệt như sao buổi sớm, nhân tài như lá mùa thu” , Do vậy, phát hiện và trọng dụng nhân tài luôn là nền tảng của mọi quốc sách nhân sư của mọi triều đai, mọi quốc gia, đến nỗi các vi vua chúa thời trước luôn được giáo dục để tin rằng trong đạo trị quốc có ba điềm chang lành lớn nhất, đó là: “có người hiền tài mà không biết, biết mà không dùng, dùng mà không tín nhiệm”. Còn đối với các bậc trung thần, họ luôn tâm niệm rằng: "làm hại hiền tài, họa đến ba đời; vùi lấp hiền tài thì mình bị hại; đố kỵ với hiền tài thì danh tiếng không toàn vẹn; tiến cử hiền tài là để phúc đức cho con cháu”.

TƯƠNG LAI

Trong sâu thẳm tâm thức người Việt, hình ảnh mái đình cây đa luôn ở vào cung bậc nhạy cảm nhất và có sức gợi nhớ mãnh liệt. Bất cứ người Việt nào cũng có, và cần có, một vùng quê để thương để nhớ. Thật bất hạnh cho ai đó không có được một “vùng thương nhớ” ấy trong hoài niệm tuổi thơ. Mà đã là hoài niệm, thì cho dù nơi ấy có cơ cực tủi nhục đến đâu, có xơ xác lam lũ thế nào, có để lại những dấu ấn buồn đau đến mấy, thì vẫn có sức gợi dậy những vang bóng một thời đầy ắp những kỷ niệm mông lung, ấm áp.

Về làng, ta về làng,hai tiếng ấy giục giã đến nao lòng những người vì cuộc mưu sinh, vì một sự nghiệp phải xa quê. “ Ai về làng cũ năm nay, Thư này đưa hộ cho thày mẹ tôi. Con đi mười mấy năm trời, Một thân bé bỏng,nửa đời gió sương… Con đi năm ấy tháng tư, Lúa chiêm xấp xỉ giỗ từ tháng ba. Con đi quạnh cửa quạnh nhà, Cha già đập lúa, mẹ già giũ rơm. Cha dậm gạo, mẹ vần cơm, Có con, con vắng, ai làm thay cho” ( Nguyễn Bính ).

CAO HUY THUẤN

Hồi nhỏ, tôi đón tết với ba cái tinh khôi. Tinh khôi thứ nhất là bộ áo quan mới mẹ đã may sẵn từ mấy tháng trước nhưng  phải đợi đến sáng mồng Một Tết mới cho mặc. Tinh khôi thứ hai là tóc trên đầu. Ngày Ba mươi tết, anh em chúng tôi phải đi cắt tóc để có cái đầu mới tinh. Tinh khôi thứ ba. . . xin các bạn trẻ ngày nay thông cảm cho hoàn cảnh sống ngày xưa mà đừng cười: cúng ngày Ba mươi tết - mà phải là buổi chiều - chúng tôi thay phiên nhau tắm để trả cái dơ bẩn về cho năm cũ. Đừng tưởng tắm rửa là chuyện cỏn con. Ở Huế, chúng tôi có cả con sông Hương để thơm da thịt, nhưng đó là chuyên thần tiên của mùa hè. Mùa đông, trời lạnh thấu xương, thật tình tôi không nhớ đã tắm bao nhiêu lần từ tiều hàn đến đại hàn, không chừng chẳng có lần nào trong suốt mùa đông. Bởi vậy, chiều Ba mươi Tết, cái ấm nước sôi được tận dụng hết khả năng lao động của nó để các xà bông được trùng phùng với da thịt của mọi thành phần trong gia đình.

Giờ đây, nhớ lại ba cái tinh khôi ấy, tôi bỗng nhận ra vô tình tôi đã học được từ những ngày tết nghèo hèn ngày xưa một giá trị mà bất cứ nền văn minh nào cũng đặt vào hàng đầu của giáo dục: phép lịch sự. Lich sư với người bắt đầu bằng lịch sự với mình, và lịch sư với mình bắt đầu bằng lịch sự với thân thể, với bề ngoài, áo quần, cử chỉ, nói năng, đi đứng. Ngay xưa, chị bán chè rong ở Huế cũng mặc áo dài: chị lịch sự với chị để lịch sự với khách. Đã đành, "chiếc áo không làm nên ông thầy tu”, nhưng ông thầy tu nào cũng biết: người ta vái mình là vái chiếc áo. Làm sao không lịch sự với cái áo đươc? Suy đoán bên trong một  người mới gặp bắt đầu bằng suy đoán bên ngoài. Cho nên "đói cho sạch rách cho thơm” là phương châm để người trọng mình, mình trọng người, và mình trọng mình. Trong một chuyện mà tôi đọc lúc nhỏ, tôi trót cười thầm một nhân vật người anh lạc trên hoang đảo, cô đơn giữa cây và thú, vậy mà ngày ngày vẫn ăn bận tề chỉnh như sắp tiếp ai. Ông lịch sự với ai? Với  tính người trong ông, nghĩa là với cả nhân loại. Có lẽ không ai lịch sư với thân thể của mình bằng người chết khi khâm liệm. Con người muốn lịch su một lần cuối cùng với mình để lịch sự với khách viếng thăm, lịch sự với cõi đời mà mình từ giã, lịch sự với cả thế giới nào đó đang đón mình đến chơi.

PHAN CHÁNH DƯỠNG

Xưa nay người ta thường nhận xét về một con người rằng ông rất “nhân từ”, thế hiện sự tôn vinh,mến mộ, rằng người đó một người sống lương thiện,thương người,cảm nhận về nỗi đau của người khác.”Nhân” là phạm trù đạo đức của Nho gia và “từ” là tinh thần yêu  thương mọi sinh linh của nhà Phật.